drm_thumb_fix

Steunstichtingen en vriendenclubs in de culturele sector

Wat is er nodig bij het opzetten van een vriendenclub van een culturele instelling? En wat zijn de valkuilen volgens de experts? De Cultuurbrigade bezocht op uitnodiging van het Bloggers Netwerk een workshop over steunstichtingen en vriendenclubs in de culturele sector, georganiseerd in het kader van de Uitmarkt 2014 en ging op zoek naar een antwoord.

“Het opzetten van het U&Eye fonds was een enorme klus”, vertelt Hester Wolff. Ze trapt de workshop af met een openhartig verhaal over de inrichting van een steunfonds voor het EYE Instituut. Het gebouw zat met een financieringsvraagstuk. Twee jaar voordat het nieuwe huis voor Film haar deuren zou openen aan het IJ, was er behoefte aan snel geld. Geen tijd om koude relaties op te warmen, geen tijd voor uitvoerige sponsor onderhandelingen. Hester nam samen met de crème de la crème van de Nederlandse filmwereld een promotiefilmpje op, benaderde de Vondelfanclub waar reeds veel Amsterdamse filmliefhebbers zich in hadden verenigd en stichtte een zakelijk netwerk genaamd U&EYE Fonds. De levels van dit geefprogramma lopen van 4.000 tot 10.000 euro. Het fonds kende een vliegende start: de vrienden kregen een rondleiding en een feest in het EYE nog voor de opening, de borrels waren drukbezocht en het EYE prees zich gelukkig met de steun van een groeiende groep trouwe bezoekers.

Nu, twee jaar later geeft Hester toe: de financiële voordelen van dit fonds vallen tegen. De investering in het uitdenken van dit fonds was behoorlijk en de administratieve backoffice van de transacties èn van het warm houden van alle relaties met de nieuwe vrienden heeft ze
onderschat. Ook de tegenprestaties waren te genereus. Alle vrienden kregen een kortingskaart, waar een saldo opstond waarmee zij hun uitgaven in het EYE konden betalen. Sommige vrienden namen dit zo letterlijk dat ze Hester opbelden als hun saldo op was.

Gastheer Axel Rüger vertelt over de ontmanteling van de vrienden van vereniging van het Van Goghmuseum. Deze vriendenstichting was een einge leven gaan leiden en had zo’ n andere doelstellingen dan het museum dat het opheffen van de vriendschap de enige optie was. Hij
benadrukt dat financiële betrokkenheid geen vriendenkring vereist: fans kunnen namelijk ook alleen doneren. Martijn Sanders, voormalig directeur van het Koninklijk begeleidt de workshop en deelt ook zijn verhaal over de haat-liefde verhouding die het Concertgebouworkest met sommige steunkringen heeft. Beide heren geven als tip: bedenk goed wat het doel is van een steunkring of stichting en richt vanuit deze gedachte het programma in.

Eva Kalis wint de aanwezigen voor zich als ze vol passie vertelt over haar werkzaamheden als accountmanager Fondsenwerver bij het Rijksmuseum. De manier waarop ze over de gevers praat en direct begint over de inhoud waarvoor ze werft, is voor velen in de zaal nog leerzamer dan de praktische tips die ze geeft. Haar advies laat zich samenvatten in: houd het simpel en persoonlijk. Donateurs zijn liefhebbers, zegt ze en moet je ook zo aanspreken. Ze wordt bijgevallen door drie donateurs uit het publiek, die zijn uitgenodigd om de gevers te vertegenwoordigen in de discussie. De workshop legde de complexiteit van het inrichten van een vriendenprogramma bloot door de bespreking van de vele praktijkvoorbeelden. Conclusie na drie uur: er is geen blauwdruk voor het financieel betrekken van fans bij een organisatie. Succesvol werven gebeurt vanuit liefde voor de specifieke kunst en cultuur, niet met alleen een netwerkborrel. Marielle Verhaar, Directeur Goede Doelen ABN AMRO, MeesPierson Instituten & Charitas voegt hier een treffende observatie aan toe: kunst en cultuur is niet zielig, maar gaat vaak om schoonheid, om een positief gevoel. Verleid potentiële gevers met die meerwaarde, met het tonen van die schoonheid, geeft ze mee aan de aanwezige culturele bestuurders in de zaal.

Martijn Sanders stuurt ons naar huis met een praktische checklist van wat er volgens hem nodig is om een steun of vriendenkring op te zetten. De lijst is best uitgebreid en heeft als onderliggende boodschap: een vriendenclub is niet zomaar vormgegeven, maar kost aandacht
en vlieguren. Sanders’ checklist voor succesvol opzetten van een vriendenclub:

  • Formuleer als instelling je doelstelling: ben je een museum, theater? Of is jouw doelstelling groter?
  • Wat is je zichtbaarheid? Wie is/zijn jouw doelgroep(en)?
  • Wat mogen de tegenprestaties kosten?
  • Welk netwerk heeft jouw organisatie en welke netwerken wil je aanspreken?
  • Hoe ga je een vriendenclub onderhouden?
  • Hoe behoud je de band met vrienden?
  • Hoe communiceer je met ze?

(Zijn tip: geef de vrienden veel wapenfeiten over de organisatie. Stuur ze bijvoorbeeld als eerste een bijzonder persbericht toe, deel goede recensies en nieuwtjes gretig.)

  • Wie zijn je mogelijke partners?
  • Gaat het om geld of om draagvlak? Deze vraag ligt ten grondslag aan de keuze voor eenbepaald gevraagd bedrag. Wil je zoveel mogelijk mensen bereiken; veel mensen die weinig geven, of wil je geld verdienen eraan? Dan zul je de doelgroep moeten specificeren, een vriendenclub moeten opzetten met een exclusiever karakter en meer moeten vragen.

Nienke Binnendijk is freelance fondsenwerver in de culturele sector en zoekt naar manieren om een zo groot mogelijk draagvlak te creëren voor de maatschappelijke en artistieke waarden van kunst en cultuur. Zij was namens de Cultuurbrigade aanwezig op de workshop op 29 augustus 2014.

0 antwoorden

Laat een reactie achter

Wilt u zich mengen in de discussie?
Voel u niet bezwaard om bij te dragen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>